Cytat #9 – Żywa i martwa bliźniaczka. Paulina i Dominika (Joanna Bator „Piaskowa Góra”)

Gdy Jadzia trafia na salę porodowych mąk, jest już za późno, by zacząć od lewatywy i golonka z zacinaniem (…) Gdy wydawało się, że upokorzeniom nastąpił kres, pokazali jej czerwone coś, przerażające swoją nagłą osobnością w świetle zimnym jak lustro, jak lód. Przybili pieczątkę Dziewczynka, zaraz dobili drugą Córka i poszli z tym czymś, ze […]

Cytat #8 – Bezimienne nierozłączne bliźniaczki z Kocierzowej (Joanna Bator „Piaskowa Góra”)

Chodził nad Pełcznicę z chudymi bliźniaczkami z Kocierzowej, które za bułkę z masłem podnosiły brudne sukienki i pokazywały mu dwie identyczne bezwłose cipki z sinymi żyłkami pod skórą, jak świeżo urodzone myszki (…) Pierwsze odwiedziły Kazimierza bliźniaczki z Kocierzowej. Tak samo chude i białowłose, nadpsuły się jednak przez lata wojny jeszcze bardziej i za pół […]

Doppelganger w filmie #7 – „Orphan Black” (serial)

Orphan Black to mistrzowsko zrealizowany serial. I nie mówię tak tylko dlatego, że opiera się na motywie sobowtóra, który zachłannie tropię. Doppelgangery z kanadyjskiego serialu to zupełnie nowa jakość. Bywają mroczne, dzielą się na dobre i złe, ale daleko im do tradycyjnej sobowtórowej symboliki, ponieważ nie ma w nich nic nadprzyrodzonego, są wytworem człowieka… Doppelgangery […]

Cytat #7 – demoniczne Ewa i Ania (Aleksandra Zielińska „Bura i szał”)

W drugiej powieści Aleksandry Zielińskiej pojawia się motyw kilkuletnich bliźniaczek, córek kuzyna tytułowej bohaterki. Fragment powieści, zarówno scenografią jak i sposobem portretowania identycznych dziewczynek, nawiązuje do filmu Stanleya Kubricka, Lśnienie. Dwie dziewczynki, bliźniaczki, niebieskookie blondynki, identyczne jak matka. Tak samo nie będzie po nich widać porodów (…) Dzieci chichoczą, tralalala, jedna z blondynek szepcze coś drugiej na […]

Persona i Antypersona – dualizm ludzkiej psychiki

Pojęcie Persony ukute przez Carla Gustava Junga jest dość powszechnie znane. W psychologii Persona to maska, którą człowiek posługuje się w kontaktach społecznych. Nie jest ona autentyczną składową psychiki, raczej pewnym sztucznym konstruktem świadczący o adaptowaniu się do środowiska zewnętrznego, przystosowaniu do oczekiwań, norm i ról społecznych. Stąd negatywne rozumienie Persony jako „imitacji” człowieka. Osoba, […]

Co ma wspólnego sobowtór z wampirem?

Sobowtór to obok wampira – a także wilkołaka – trzeci rozpowszechniony niemal we wszystkich cywilizacjach i kulturach archetypiczny obcy częściowo tożsamy z „ja”. Złowrogi sobowtór o na poły materialnym, na poły nadprzyrodzonym statusie to jeden z najstarszych  zbiorowych mitów ludzkości. Gdzie pojawia się wampir lub doppelganger, tam zawsze pobrzmiewa echo manicheizmu. Podstawowa teza tego systemu filozoficzno-religijnego […]

Doppelganger w malarstwie #6 – John Currin „Thanksgiving”

Twórczość Johna Currina jest specyficzna. Formalnie i stylistycznie nawiązuje do klasycznego malarstwa, jednak tematyka którą artysta podejmuje, często bywa uznawana za kontrowersyjną. Zdeformowane kobiece ciało, karykaturalna cielesność, nagość – to lejtmotywy jego malarstwa. Przyjrzyjmy się jednak obrazowi, który od tej prowokującej tematyki odbiega. John Currin Thanksgiving | 2003 | olej na płótnie | 173 x 132 cm […]